Het Iran-akkoord: oorlog voorbij, maar vrede is nog ver
De oorlog tussen de VS en Iran is formeel beëindigd. Op 14 juni kondigde Pakistan — het bemiddelende land — aan dat er een deal was; de VS bevestigde dit. Twee weken later werd de volledige tekst gepubliceerd. De afspraken klinken concreet: staakt-het-vuren overal, de Straat van Hormuz (de flessenhals waar een vijfde van alle olie ter wereld doorheen gaat) wordt heropend, Iran belooft geen kernwapen te bouwen, en de VS heft uiteindelijk sancties op.
Maar er zijn grote open vragen. Het Iraanse raketprogramma — dat de Golfstaten en Israël angst inboezemt — staat niet eens in het akkoord. De CIA twijfelt er openlijk aan of Iran de afspraken zal nakomen. Israël was niet aanwezig bij de onderhandelingen, terwijl het de meeste militaire risico's in de oorlog heeft gedragen. En de Golfstaten, die door Iran onder vuur werden genomen, maken zich zorgen dat het geld uit het wederopbouwfonds de Iraanse strijdkrachten nieuw leven inblaast.
Wat dit betekent: De oorlog is gestopt, maar de machtsstrijd in het Midden-Oosten gaat door. Turkije, Saoedi-Arabië en Israël zijn nu de drie dominante mogendheden in de regio — en ze hebben onderling conflicterende belangen. Het akkoord koopt tijd, maar lost het fundamentele probleem niet op: Iran wil regionale invloed behouden; zijn buren willen dat juist voorkomen.
De olieprijs is inmiddels teruggezakt naar het niveau van voor de oorlog. Dat is goed nieuws voor energieprijzen wereldwijd — maar het betekent ook dat de economische druk op Iran afneemt, nog voor een finaal nucleair akkoord is bereikt.
Oekraïne lanceert recordaanval — maar Rusland bereidt nieuw front voor
Donderdag op vrijdag lanceerde Oekraïne zijn grootste droneoffensief ooit: 660 drones gericht op 12 Russische regio's tegelijk. Dat is indrukwekkend, maar het grote nieuws zit in wat Rusland aan het voorbereiden is.
De hoogste Oekraïense generaal waarschuwde dat Rusland een aanval plant vanaf het noorden — via Wit-Rusland. Als dat doorgaat, zou Oekraïne een volledig nieuw front moeten verdedigen van 160 kilometer, extra soldaten moeten mobiliseren, en grondig moeten herschikken waar zijn troepen staan. En Wit-Rusland heeft al begonnen met het oproepen van burgers voor een militaire check — een stap richting mobilisatie.
Tegelijk heeft Rusland een benzineprobleem: door al die Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen produceert Rusland 25% minder brandstof dan een jaar geleden. Moskou probeert nu benzine te kopen van Kazachstan.
Wat dit betekent: Oekraïne boekt succes met zijn drone-campagne, maar staat onder druk van twee kanten: Rusland wil het dwingen tot uitbreiding van zijn frontlijn, terwijl de oorlog al lang en zwaar is. De komende maanden — en zeker na de Russische verkiezingen in september — zal duidelijk worden of dat Noord-front echt opengaat. Als dat lukt, staat Oekraïne onder druk op twee assen tegelijk: dat is precies het scenario waarvoor Europese landen nu meer materieel en brigades moeten leveren om relevant te blijven.
Zuid-Korea: iedereen een droneoperateur
Een randmelding die de moeite waard is: Zuid-Korea gaat al zijn 450.000 actieve militairen trainen als drone-operateurs. Aanleiding: Noord-Koreaanse soldaten in Oekraïne hebben inmiddels uitgebreid drone-ervaring opgedaan, en die kennis wordt doorgegeven aan Pyongyang. Seoul wil niet achterop raken.
Het laat zien hoe de Oekraïne-oorlog de militaire doctrines overal ter wereld verandert — ook ver van het Europese slagveld.
Verder in het kort
Verenigd Koninkrijk: Premier Keir Starmer kondigde op 22 juni zijn aftreden aan. Andy Burnham, voormalig burgemeester van Manchester, wordt naar verwachting zijn opvolger — hij zou Brittannië's zevende premier in tien jaar worden.
Colombia: Conservatieve outsider Abelardo de la Espriella won op 25 juni de presidentsverkiezingen, en beëindigt daarmee de eerste linkse regering van Colombia onder Petro.
Peru: Keiko Fujimori won op 25 juni de presidentsverkiezing — haar vierde poging. Ze loopt op een platform van economische liberalisering en harde aanpak van misdaad.
Venezuela: Twee aardbevingen van magnitude 7,2 en 7,5 troffen Venezuela op 25 juni — de zwaarste in meer dan een eeuw. Zeker 164 doden, bijna 1.000 gewonden; de hoofdluchthaven beschadigd en gesloten.